Elektrik

Ev Tesisatında Kablo Kesitleri: Hangi Hatta Kaç mm²?

· 4 dk okuma

Elektrik panosunda sigortalar ve farklı kesitlerde renkli bakır kablolar

Ev tesisatında en sık kullanılan kesitler şunlardır: aydınlatma hatlarında 1,5 mm² kablo ve 6–10 A sigorta, priz hatlarında 2,5 mm² kablo ve 16 A sigorta, elektrikli ocak ve fırın gibi büyük yüklerde 4–6 mm². Bu değerler, sıva altı boru içinde ve kısa–orta uzunluktaki hatlar içindir. Hat uzadıkça gerilim düşümü arttığından kesit büyür; aynı boruda çok sayıda devre geçmesi ya da sıcak ortam da kablonun taşıyabileceği akımı azaltır. Kesit, her zaman hattı koruyan sigortayla birlikte seçilir.

Kendi hattınız için Kablo Kesiti Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Konutlarda yaygın hatlar

HatTipik yükSigortaKablo kesiti (bakır)
Aydınlatma300–1.000 WB6–B101,5 mm²
Priz (genel)2.000–3.500 WB162,5 mm²; uzun hatlarda 4 mm²
Çamaşır ve bulaşık makinesi2.000–2.500 WB162,5 mm², ayrı hat
Termosifon2.000–3.000 WB162,5 mm², ayrı hat; uzun hatlarda 4 mm²
Klima (9.000–18.000 BTU)800–1.600 WC10–C162,5 mm², ayrı hat
Elektrikli ocak ve fırın (tek faz)6.000–7.000 WB324–6 mm², ayrı hat; uzun hatlarda daha kalın
Elektrikli araç şarj ünitesi, tek faz 7,4 kW32 AC326 mm², ayrı hat
Elektrikli araç şarj ünitesi, üç faz 11 kW16 AC165 × 2,5 mm², ayrı hat

Tablodaki değerler sıva altı boru içinde, 30 °C ortam ve yaklaşık 10–15 m’lik hatlar için yaklaşık değerlerdir; şarj ünitesi satırları 20 m içindir. Uzun hatlarda, yalıtımlı duvarlarda ya da aynı boruda birden çok devre bulunduğunda kesit büyüyebilir.

Kesiti belirleyen üç koşul

  1. Akım taşıma: Her kesitin, ısınmadan taşıyabileceği bir akım sınırı vardır. Sıva altı boru içindeki 2,5 mm² bakır iletken yaklaşık 24 A, 1,5 mm² iletken yaklaşık 17,5 A taşır (TS HD 60364-5-52). Isı yalıtımlı duvar içinde, sıcak ortamda ya da aynı boruda çok sayıda devre geçtiğinde bu değer düşer.
  2. Sigorta uyumu: Sigortanın anma akımı, kablonun taşıma akımından küçük olmalıdır. 2,5 mm² kabloya 16 A sigorta uygundur; 1,5 mm² kabloya 16 A ya da 2,5 mm² kabloya 25 A sigorta takılması kablonun aşırı ısınmasına ve yangına yol açabilir.
  3. Gerilim düşümü: Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği’ne göre yapı bağlantı kutusundan tüketiciye kadar gerilim düşümü aydınlatma ve priz devrelerinde %1,5’i, motor devrelerinde %3’ü geçmemelidir. Örneğin 3.000 W’lık bir priz hattında 2,5 mm² kablo yaklaşık 15 m’ye kadar bu sınırın içinde kalır; daha uzun hatlarda 4 mm² gerekir.

Kablo renkleri

Renkİletken
Kahverengi, siyah, griFaz (L1, L2, L3)
MaviNötr (N)
Sarı-yeşilKoruma iletkeni, topraklama (PE)

Sarı-yeşil iletken yalnız topraklama için kullanılır; faz ya da nötr olarak kullanılmaz. Eski binalarda renk düzeni farklı olabileceğinden, işlem öncesinde iletkenler ölçü aletiyle kontrol edilmelidir.

Kablo seçiminde dikkat edilecekler

  • Bakır iletken ve belgeli ürün: Ev tesisatında bakır iletkenli kablo kullanılır. Kablonun üzerinde kesit, gerilim sınıfı ve uygunluk işaretleri yazılıdır; kesiti yazandan ince çıkan belgesiz kablolar ısınma riski taşır.
  • Ayrı hat gerektiren cihazlar: Fırın, ocak, klima, termosifon, çamaşır makinesi ve şarj ünitesi gibi büyük yükler kendi sigortalı hattından beslenmelidir.
  • Uzatma kablosu sürekli tesisat değildir: Yüksek güçlü cihazlar ve özellikle elektrikli araç şarjı uzatma kablosu ya da çoklu prizle yapılmamalıdır.
  • Kaçak akım koruması: Priz devreleri, banyo ve dış ortam hatları 30 mA kaçak akım rölesiyle korunmalıdır.

Güneş enerjisi ve akü tesisatında kablo

Güneş paneli ve akü hatlarında doğru akım (DC) taşınır ve akımlar ev tesisatına göre çok daha yüksek olabilir: 24 V bir akü sisteminden 3.000 W çekildiğinde akım yaklaşık 125 A’dir. Bu hatlarda kesit, akım ve gerilim düşümüne göre ayrıca hesaplanır; panel tarafında güneşe dayanıklı solar kablo (H1Z2Z2-K) kullanılır. Akü ve inverter arasındaki kablo için Akü Hesabı ve Yedekleme Süresi aracı kesit önerisi de verir.

Güvenlik

Elektrik tesisatı üzerinde çalışmadan önce ilgili sigorta kapatılmalı ve gerilim olmadığı ölçülerek doğrulanmalıdır. Yeni hat çekilmesi, pano değişikliği ve sigorta değerinin artırılması yetkili elektrik teknisyeni tarafından yapılmalıdır. Bu yazıdaki değerler genel bilgi içindir ve bir elektrik projesinin yerini tutmaz.

İlgili konular

  • #kablo kesiti
  • #ev elektrik tesisatı
  • #kaç mm kablo
  • #sigorta kablo uyumu
  • #kablo renkleri