Elektrikli araç evde iki yolla şarj edilir: aracın taşınabilir kablosuyla topraklı bir ev prizinden (yaklaşık 2,3 kW) ya da duvara monte edilen bir şarj ünitesinden (tek fazda 7,4 kW, üç fazda 11 veya 22 kW). Ev prizi ara sıra yapılan şarj için yeterli olabilir; ancak 60 kWh bataryalı bir aracı %20’den %80’e şarj etmek prizde yaklaşık 18 saat sürer. Düzenli kullanımda duvar tipi şarj ünitesi hem daha hızlı hem daha güvenlidir. Kurulumdan önce evin sözleşme gücü, şarj ünitesine gidecek kablo ve sigorta ile kaçak akım koruması kontrol edilmelidir.
Aracınızın şarj süresini ve evde şarjın faturanıza etkisini Elektrikli Araç Şarj Hesaplama aracıyla hesaplayabilirsiniz.
Ev prizi mi, şarj ünitesi mi?
| Ev prizi (taşınabilir kablo) | Duvar tipi şarj ünitesi | |
|---|---|---|
| Güç | Yaklaşık 2,3 kW (10 A) | 3,7–7,4 kW (tek faz) ya da 11–22 kW (üç faz) |
| 60 kWh, %20 → %80 | Yaklaşık 18 saat | 7,4 kW’ta 5,5 saat, 11 kW’ta 3,7 saat |
| Tesisat | Topraklı, ayrı sigortalı ve uygun kesitli priz hattı | Şarj ünitesine özel hat, sigorta ve kaçak akım koruması |
| Kullanım | Ara sıra, acil durumlar | Günlük, düzenli şarj |
| Akıllı özellikler | Yok | Zamanlama, yük yönetimi, güneşle şarj (modele göre) |
Ev prizi saatlerce yüksek akım taşıdığında priz ve kablo bağlantıları ısınır. Bu nedenle prizden şarjda uzatma kablosu ve çoklu priz kullanılmamalı, priz ve hattı bir elektrik teknisyenine kontrol ettirilmelidir.
Tek faz mı, üç faz mı?
Evlerin çoğunda tesisat tek fazlıdır (230 V). Tek fazlı şarj ünitesi 16 A ile 3,7 kW, 32 A ile en çok 7,4 kW güç verir. Üç fazlı (400 V) tesisatı olan evlerde 16 A ile 11 kW, 32 A ile 22 kW şarj mümkündür.
Şarj gücünü yalnız şarj ünitesi değil, aracın dahili şarj cihazı da sınırlar. AC şarj gücü 7,4 kW olan bir araç, 11 kW ünitede de 7,4 kW ile şarj olur. Aracın AC şarj gücü teknik bilgilerinde yazar; şarj ünitesi buna göre seçilmelidir.
Sözleşme gücü
Abonelik sözleşmesinde belirtilen güç (sözleşme gücü), evin aynı anda çekebileceği en yüksek gücü belirler ve faturada yazar. 7,4 kW’lık bir şarj ünitesi, akşam saatlerinde fırın, klima ve su ısıtıcısıyla aynı anda çalıştığında bu sınır aşılabilir.
- Sözleşme gücü yetmiyorsa dağıtım şirketinden güç artırımı talep edilir.
- Alternatif olarak yük yönetimli bir şarj ünitesi, evin tüketimini ölçerek şarj gücünü otomatik olarak düşürür; sözleşme gücünü artırmadan güvenli şarj sağlar.
Kablo, sigorta ve kaçak akım koruması
Şarj ünitesi, saatlerce tam yükte çalışan bir cihazdır. Tesisat bu nedenle sürekli yüke göre boyutlandırılır:
- Ayrı hat ve sigorta: Şarj ünitesi panodan kendi hattı ve sigortasıyla beslenir. Sigorta ve kablo kesiti ünitenin akımına ve hattın uzunluğuna göre seçilir; uzun hatlarda gerilim düşümü nedeniyle kesit büyür.
- Kaçak akım koruması: Her şarj noktası için en az A tipi 30 mA kaçak akım rölesi gerekir. Araç tarafında oluşabilecek doğru akım kaçağı için şarj ünitesinde dahili 6 mA DC algılama bulunmalıdır; bu özellik yoksa B tipi kaçak akım rölesi kullanılır (IEC 60364-7-722). Şarj ünitesinin teknik belgesinde hangi korumanın dahili olduğu yazar.
- Topraklama: Şarj ünitesinin ve aracın gövdesinin güvenliği topraklamaya bağlıdır; topraklama direnci ölçülmelidir.
- Dış ortam: Otopark ya da dış cephede kullanılacak ünitenin koruma sınıfı (IP) ve kablo güzergâhı uygun seçilmelidir.
Kurulum, yetkili bir elektrik teknisyeni tarafından yapılmalı ve devreye almadan önce ölçümlerle kontrol edilmelidir.
Evde şarjın maliyeti
Evde şarjın maliyeti, aracın tüketimine ve evin mevcut elektrik tüketimine bağlıdır. Konutlarda günlük ortalama 8 kWh’i aşan tüketim yüksek kademeden faturalandığından, aracın tüketimi evin mevcut tüketimine eklendiğinde ortalama birim fiyat yükselir. Ayda 1.500 km yapan ve 100 km’de 17 kWh tüketen bir araç, aylık 230 kWh tüketen bir konutta faturayı EPDK’nın 4 Nisan 2026 tarifesiyle yaklaşık 1.390 TL artırır; bu, km başına yaklaşık 0,9 TL demektir. Yıllık toplam tüketim 4.000 kWh’i aşarsa son kaynak tarifesi uygulanır ve maliyet artar.
Güneş enerjisiyle şarj
Çatıdaki güneş enerjisi sistemi, aracın şarj maliyetini büyük ölçüde düşürür. Ayda 1.500 km için gereken yıllık enerji, Çanakkale’de yaklaşık 2,4 kWp’lik (5 panel) bir sistemle karşılanabilir.
- Şebekeye bağlı sistem: Gündüz üretilen fazla enerji, konutlarda aylık mahsuplaşma sayesinde akşam yapılan şarja sayılır.
- Akülü sistem: Gündüz depolanan enerji akşam şarjda kullanılır; şebeke kesintisinde de şarj mümkün olur.
- Güneş öncelikli şarj ünitesi: Bazı ünitelerde şarj gücü, güneş üretimine göre otomatik ayarlanır; gündüz evde duran araçlar için uygundur. Araçlar en az 6 A ile şarj olabildiğinden, bu modda şarjın başlaması için tek fazda yaklaşık 1,4 kW fazla güneş üretimi gerekir; üretim bunun altındaysa eksik kısım şebekeden alınır ya da şarj bekler.
Evinizin ve aracınızın birlikte güneşle karşılanması için Güneş Paneli Tasarruf Hesabı aracından yararlanabilirsiniz.
İlgili konular
- #evde elektrikli araç şarjı
- #şarj ünitesi
- #wallbox
- #elektrikli araç şarj tesisatı
- #güneş enerjisi ile şarj